Osmanlı Devleti'nin Dağılma Dönemi'nde ilan edilen Tanzimat ve Islahat fermanları, KPSS Tarih testinde en sık karşılaştırılan iki temel anayasal belgedir.
| Özellik | Tanzimat Fermanı (1839) | Islahat Fermanı (1856) |
|---|---|---|
| Kapsam | Tüm Osmanlı tebaası (Müslim - Gayrimüslim) | Öncelikli olarak Gayrimüslimler |
| Dış Baskı | Dış baskı yoktur (Osmanlı iç iradesi) | Avrupalı devletlerin doğrudan baskısı vardır |
| İlan Eden Padişah | Sultan Abdülmecid (Mustafa Reşit Paşa okudu) | Sultan Abdülmecid (Paris Antlaşması öncesi) |
| Vergi ve Askerlik | Herkes gelirine göre vergi öder, askerlik vatan görevidir | Gayrimüslimler bedel-i nakdi ödeyerek askerlikten muaf olabilir |